Heb je je ooit afgevraagd of de natuur haar eigen antwoord heeft op het ondersteunen van een gezonde bloedcirculatie?

Onlangs kreeg ik daar een vraag over. Terwijl ik wat opzoekingswerk deed, raakte ik opnieuw verwonderd door de eeuwenoude kennis binnen Ayurveda.

Want Ayurveda kijkt niet alleen naar een klacht of een symptoom. Ze kijkt naar het geheel. Naar voeding, leefstijl, spijsvertering, kruiden, constitutie en naar de manier waarop alles in ons lichaam met elkaar verbonden is.

Ook wanneer we kijken naar het bloed en de bloedcirculatie.

Eerst even dit: bloedverdunners zijn belangrijke medicijnen

Wat we in de volksmond ‘bloedverdunners’ noemen, zijn eigenlijk medicijnen die de bloedstolling beïnvloeden. Sommige remmen het samenklonteren van bloedplaatjes, andere grijpen in op verschillende stollingsfactoren.

Ze worden onder andere voorgeschreven om trombose, longembolieën, beroertes en andere ernstige complicaties te voorkomen.

En ja, daar kunnen bijwerkingen tegenover staan. Je krijgt bijvoorbeeld sneller blauwe plekken en wondjes kunnen langer bloeden. Bij sommige mensen bestaat ook een verhoogd risico op ernstigere bloedingen.

Dat betekent alleen niet dat natuurlijke middelen automatisch een veiliger alternatief zijn.

Integendeel.

Ook kruiden en natuurlijke stoffen kunnen invloed hebben op bloedplaatjes, stolling en de werking van medicijnen. Wie bloedverdunners gebruikt, een stollingsprobleem heeft of eerder een trombose of longembolie heeft doorgemaakt, experimenteert hier dus beter niet zelf mee.

Ayurveda gaat tenslotte niet over zomaar iets slikken omdat het natuurlijk is. Juist het kijken naar de persoon als geheel staat centraal.

Welke kruiden kennen we binnen Ayurveda?

Binnen de Ayurvedische traditie vinden we verschillende kruiden en voedingsmiddelen die in verband worden gebracht met het bloed, de circulatie en het cardiovasculaire systeem.

Kurkuma

Kurkuma is waarschijnlijk een van de bekendste Ayurvedische specerijen.

De werkzame stoffen, waaronder curcumine, worden uitgebreid onderzocht vanwege hun verschillende eigenschappen. Er zijn ook aanwijzingen dat curcumine processen rondom bloedplaatjes en stolling kan beïnvloeden.

Een beetje kurkuma door je maaltijd is natuurlijk iets heel anders dan dagelijks een sterk geconcentreerd curcuminesupplement gebruiken. Dat onderscheid is belangrijk.

Gember

Gember kennen we binnen Ayurveda vooral vanwege zijn werking op Agni, onze spijsverteringskracht.

Daarnaast wordt gember onderzocht vanwege mogelijke effecten op onder andere bloedplaatjes en circulatie. Ook hier geldt dat de hoeveelheid en de vorm waarin je het gebruikt verschil maken.

Een stukje verse gember in je thee is niet hetzelfde als een hooggedoseerd extract.

Knoflook

Ook knoflook heeft een lange geschiedenis binnen traditionele geneeswijzen.

Het wordt onder andere onderzocht vanwege mogelijke effecten op de bloedplaatjes en het cardiovasculaire systeem. In traditionele toepassingen zien we knoflook daarnaast terug in combinaties die gericht zijn op hart en circulatie.

Bij geconcentreerde knoflookpreparaten is voorzichtigheid geboden wanneer je al medicijnen gebruikt die de bloedstolling beïnvloeden.

Kruiden en masala’s

En dan wordt het interessant.

Veel kruiden die we in de Ayurvedische keuken dagelijks gebruiken, maken deel uit van een veel groter samenspel. Denk aan kurkuma, gember, komijn, koriander, kaneel en verschillende andere specerijen.

Ayurveda kijkt daarbij nooit alleen naar één geïsoleerde werkzame stof.

We kijken naar smaak, kwaliteit, verwarmende of verkoelende eigenschappen, Agni, de dosha’s en vooral naar wat iemand op dat moment nodig heeft.

Dat vind ik zelf een van de mooiste aspecten van Ayurveda. Voeding is niet zomaar brandstof. Het kan iedere dag opnieuw onderdeel zijn van hoe je voor jezelf zorgt.

Amla

Amla, de Indiase kruisbes, neemt binnen Ayurveda een bijzondere plaats in.

Het wordt traditioneel gebruikt als Rasayana, een verjongend en voedend middel, en wordt onder andere ingezet ter ondersteuning van vitaliteit, spijsvertering en verschillende lichaamsweefsels.

Ook rondom hart en bloedvaten wordt onderzoek gedaan naar Amla. Dat betekent niet dat we Amla simpelweg als ‘natuurlijke bloedverdunner’ kunnen bestempelen. Daarvoor is het verhaal veel genuanceerder.

Arjuna

Arjuna is binnen Ayurveda vooral bekend als een belangrijk kruid voor het hart.

Traditioneel wordt het gebruikt om het cardiovasculaire systeem te ondersteunen. Ook mogelijke effecten op bloedplaatjes, bloeddruk en circulatie worden onderzocht.

Voor mij is Arjuna een mooi voorbeeld van hoe Ayurveda zelden naar één functie kijkt. Hart, circulatie, energie en emotioneel welzijn staan niet volledig los van elkaar.

Guggulu

Guggulu wordt al eeuwen binnen Ayurveda gebruikt.

In de klassieke Ayurvedische beschrijvingen komen reinigende en ‘schrapende’ eigenschappen naar voren. Dat noemen we lekhana. Vanuit dat traditionele perspectief wordt Guggulu onder andere toegepast bij stagnatie en een te grote ophoping van bepaalde kwaliteiten in het lichaam.

Dat betekent niet letterlijk dat het de binnenkant van onze bloedvaten schoon schraapt. Het is een Ayurvedisch concept en geen moderne medische beschrijving.

En juist dat onderscheid vind ik belangrijk.

Ginkgo biloba

Ginkgo biloba komt oorspronkelijk niet uit de Ayurveda, maar heeft wel een lange traditie binnen de Aziatische kruidengeneeskunde.

Het wordt vaak in verband gebracht met circulatie en cognitieve functies.

Tegelijkertijd is hier voorzichtigheid nodig. Ginkgo kan mogelijk het bloedingsrisico verhogen, vooral in combinatie met medicijnen die de bloedstolling beïnvloeden.

‘Natuurlijk’ betekent dus ook hier niet automatisch ‘onschuldig’.

En hoe zit het met nattokinase en serrapeptase?

Naast kruiden zijn er ook enzymatische producten die de laatste jaren steeds meer aandacht krijgen.

Nattokinase

Nattokinase is een enzym afkomstig uit natto, een traditioneel Japans voedingsmiddel van gefermenteerde sojabonen.

Er wordt onderzoek gedaan naar de invloed van nattokinase op fibrine, een eiwit dat betrokken is bij de vorming van bloedstolsels.

Interessant? Absoluut.

Een vervanging voor voorgeschreven bloedverdunners? Nee.

Zeker mensen die al antistollingsmedicatie gebruiken of een voorgeschiedenis hebben met trombose moeten hier niet zelfstandig mee experimenteren.

Serrapeptase

Ook serrapeptase is geen Ayurvedisch middel. Het is een enzym dat vooral bekend is geworden vanuit de complementaire gezondheidswereld.

Er worden verschillende eigenschappen aan toegeschreven, onder andere rondom eiwitten en ontstekingsprocessen, maar het wetenschappelijke bewijs voor veel gezondheidsclaims is nog beperkt.

Ook hierbij geldt dus: eerst goed kijken naar de persoon, medicatie, gezondheid en mogelijke interacties.

Ayurveda kijkt anders naar ‘dik bloed’

Binnen Ayurveda bekijken we bloed natuurlijk vanuit een ander kader dan binnen de moderne geneeskunde.

Wanneer Kapha-kwaliteiten sterk toenemen, kunnen eigenschappen als zwaar, traag en slijmerig meer op de voorgrond komen. Vanuit een Ayurvedisch perspectief kijken we dan onder andere naar voeding, beweging, Agni en leefstijl.

Maar dat betekent niet dat ‘te veel Kapha’ medisch hetzelfde is als dik bloed of een stollingsstoornis.

Beide systemen gebruiken een andere taal.

En misschien hoeven we ze ook niet tegen elkaar uit te spelen.

Juist door te begrijpen waar Ayurveda sterk in is en waar de moderne geneeskunde onmisbaar is, ontstaat er ruimte voor een veel bredere blik op gezondheid.

De kracht zit soms gewoon in je keuken

Wat mij blijft fascineren, is hoe dicht gezondheid soms bij ons staat.

Kurkuma in je eten. Verse gember. Knoflook. Specerijen. Amla.

Stoffen die mensen al generaties lang gebruiken als onderdeel van voeding en traditionele gezondheidszorg.

Het idee dat voeding en kruiden iedere dag opnieuw iets kunnen bijdragen aan ons welzijn voelt bijna magisch.

Maar Ayurveda leert ons óók iets anders.

Meer is niet altijd beter.

En natuurlijk betekent niet automatisch veilig.

Kruiden kunnen krachtig zijn. Juist daarom verdienen ze dezelfde aandacht en zorgvuldigheid als andere middelen die we gebruiken om onze gezondheid te beïnvloeden.

Misschien is het tijd om met nieuwe ogen naar onze kruidenkast te kijken. Niet als een alternatieve apotheek waarmee we zelf medicijnen gaan vervangen, maar als onderdeel van een veel bredere manier van leven.

Een manier waarin voeding, kruiden, beweging, rust, spijsvertering en bewustwording allemaal een plaats krijgen.

Dat is voor mij de kracht van Ayurveda.

Niet het zoeken naar één wondermiddel, maar leren begrijpen wat jouw lichaam nodig heeft.

Welke natuurlijke middelen of kruiden hebben een vaste plek gekregen in jouw dagelijks leven?

Namasté,

Lies Ameeuw